Mẹ tôi mất năm tôi mới mười tuổi, còn chú em thầy giáo thì mới tròn hai
tuổi. Hơn một năm sau cha tôi đưa mẹ ba tôi về sống. Có lẽ ông muốn có người
chăm sóc anh em tôi. Nhưng chỉ mới hơn một năm thì hai người chia tay, trong
nhà chỉ còn có ba cha con. (Ba gã đàn
ông, bữa cơm chiều hiu quạnh – Nói cho oai chứ thực ra chỉ có một gã đàn
ông còn lại là hai thằng con nít.)
Mẹ ba ra đi đâu hơn tháng ông mang về một bức chữ viết bằng nước sơn lên
miếng tol cán phẳng, khổ khoảng 30x50cm treo ngay cửa vào bếp. Đàn bà dễ kiếm, người vợ khó tìm – được
chia làm hai hàng, màu sơn tươi rói. Bức chữ treo ở vị trí mà bất cứ ai bước
vào nhà đều nằm ngay trước mắt. Còn tôi thì ngày ngày, miễn còn thức ở trong
nhà là nhìn thấy nó. Nhưng một thằng nhóc 12, 13 tuổi thì hiểu sao ra. Đàn bà,
vợ, cả hai có gì khác!? Phụ nữ cả thôi mà! Nghĩ hoài không ra, tôi đánh bạo hỏi
cha về điều mình thắc mắc. Ông nhìn xa xăm rồi nói với tôi: - Bây giờ thì nói
con cũng chưa thể hiểu được, vợ cũng là đàn bà, nhưng không phải đàn bà nào
cũng là vợ tốt.
 |
| Thêm chú thích |
Mỗi khi ăn cơm xong, ông lại pha một bình trà ngồi nhìn ra cái khoảng sân
sau rụng đầy hoa khế. Câu chuyện của ông luôn bắt đầu bằng: - Hồi đó mẹ bây… - Hồi
đó mẹ bây giỏi lắm, một tay bả lo làm mồ mã cho ông bà nội… - Hồi đó mẹ bây…
thiệt là thông minh. Có lần mấy ông bạn cha hẹn tới chơi. Mới nghe bả bắt con
gà, vậy mà chốc sau đã có một dĩa đồ lòng xào củ hành nóng hổi mang ra nhắm rượu
trong khi chờ nồi cháo gà. Thì ra bả giết thịt rồi chỉ nhổ lông phần ức, mổ liền
lấy đồ lòng xào hành, còn con gà thì mần sau… Người đàn ông già tóc phai bị neo vào ký ức / Dấu hài xưa cánh nhạn cuối
chân trời. – Hồi đó mẹ bây… Ông sống với những hoài niệm, nhớ nhung pha lẫn
nuối tiếc. Và với ông, người đàn bà “mẹ bây” đó chính thật là một người vợ khó
tìm. Suốt ba mươi bảy năm cho đến ngày ông theo dấu hài về cuối chân trời, ông
không một lần nào thử tìm trong số những đàn bà.
Cô bạn nhà văn xem bức tranh rồi trầm ngâm: - Đàn bà dể kiếm, người vợ khó tìm! Điều đơn giản ấy cũng phải một đời
mới thấu đáo!
